Reizen vorige jaren

Histechnica en de KIVI Afdeling Geschiedenis der Techniek organiseren – naast boeiende voordrachten – jaarlijks voor hun leden ook een meerdaagse studiereis: afwisselend om het jaar een binnenlandse (2-daags) en een buitenlandse (5 à 7-daagse) reis. Deze reizen kenmerken zich steeds door zowel de bijzondere monumenten van industriële archeologie als de goede sfeer.

Deze pagina bevat een impressie van studiereizen en excursies uit voorgaande jaren. Bij elke reis is verkort weergegeven welke objecten, gebouwen, of dergelijke zijn bekeken en bezocht.

2019   HAMBURG

organisatie: Ton Boele

  • Per Touringcar langs Industrieel Erfgoed, met name ten zuiden van de Elbe (Harburg) o.l.v. auteur en industrie-archeoloog Sven Bardua
  • Motoren-museum Schleswig-Holstein in Lütjensee. Unieke collectie van 350 motoren met bouwjaren van 1874 tot 1960. Vele motoren draaiend w.o. Stork Gasmotor uit 1880.
  • Alter Elbtunnel uit 1911, nog in (bijna) originele toestand
  • Speicherstadt UNESCO Wereld Erfgoed. Het museum en de bijbehorende rondgang.
  • “Hausführung” in het nieuwe icoon van Hamburg de Elbphilharmonie (op de fundering van Kaispeicher A uit )
  • Per barkas langs erfgoed en door de oudere havens
  • Internationales Maritimes Museum in de voormalige Kaispeicher B (1878)
  • Bezoek van 2,5 uur aan Airbus met rondleiding in de fabrieken in Finkenwerder. Airbus is de bekendste hightech-industrie van Hamburg. Vele vliegtuigtypen worden hier gefabriceerd.


2018 Schotland

Organisatie: Ton Boele

  • • Firth of Forth spoorbrug (gebouwd 1882-1890) UNESCO
    • Scottish National Mining Museum in Newtongrange
    • Per Narrowboat over het Union Canal met passage van Avon-aquaduct
    • “The Falkirk Wheel”. De enige roterende scheepvaartlift ter wereld. Overbrugd een hoogteverschil van 24 meter. Verving in 2002 vele oude schutsluizen in het Union Canal
    • Het grootste Railway Museum van Schotland in Bo’ness
    • Foundry Ballantine in Bo’ness, actieve industrie. Er wordt nog gegoten zoals 200 jaar geleden. B.v. vervanging dakbedekking Houses of Parliament en hekwerken
    • Het nieuwe Riverside(ex Transport-) Museum van architect Zaha Hadid
    • City Tour Glasgow langs historisch erfgoed
    • Forth and Clyde Canal (1790). Droplock en schutsluizen nrs 38-40 bij de invaart vanaf de Clyde
    • Restanten oude scheepsbouw langs de Clyde w.o. Fairfield Museum en facultatief de Titan Crane
    • Whiskey-stokerij Glen Turret van The Famous Grouse in Crieff
    • The Verdant, het zeer interessante Jute en Vlasmuseum in Dundee
    • Het originele schip “Discovery” van poolreiziger Captain Robert Scott and Shackleton met het bijbehorende museum in Dundee
    • Een “Touch of the Highlands”, N.P. The Trossachs. Een korte vaartocht van een uur op Loch Katrine met het 117 jaar oude stoomschip “Walter Scott”
    • Afsluitingsdiner met overnachting in het New Lanark Mills Hotel**** onderdeel van het geheel gerestaureerde complex gebouwen van spinnerij en fabriekswoningen van New Lanark (UNESCO). Gelegen in het Falls of the Clyde Wild Life National Reserve
    • Middag ter eigen besteding in het centrum van Edinburgh

2017   NOORD-BRABANT

organisatie: Ton Boele

  • Suikerunie te Dinteloord. Produktieproces in bedrijf tijdens de bietencompagne
  • Textielmuseum te Tilburg
  • Museum Stichting “Philips Historische Producten” en per bus langs historie en architectuur in de Philipswijk met oud-medewerkers.
  • Bedrijfsbezoek Nedschroef te Helmond. Van smederij tot moderne industrie
  • Klokkenmuseum in Asten.
  • Siemei, Industrieel Erfgoed Meierij in de veevoederfabriek van CHV Noordkade te Veghel
  • Met drie boten over de Binnendieze door en onder het oude ’s-Hertogenbosch.

2016 NOORD-PORTUGAL 

organisatie: Ton Boele

Bezochte locaties

Porto (Unesco)

  • Langs 7 Bruggen waarvan twee met relatie tot Eiffel o.l.v. Prof. Lopes Cordeiro
  • Museu do Carro Eléctrico
  • Museum, Bodega en Porthuis Sandeman o.v.
  • Shot Tower voor het maken van loden kogels
  • Andere hoogtepunten zoals:  Station Sao Bento, Azulejos (blauwe tegelmozaïeken), Haven Leixoes, de wereldberoemde trappen in boekhandel Livraria Lello, Muziektheater Rem Koolhaas(2005)
  • evt traditionele visverwerkende industrie in Matosinhos
  • één vrije namiddag ter eigen besteding

S. Joao da Madera

Vroeg-industrieel centrum 45 km zuidoost van Porto

  • Hoedenmuseum Museu da Chapelaria met o.a. oude machines
  • Traditionele hoedenindustrie Fepsa
  • Mogelijkheid bestellen van hoeden
  • Dames-en Herenschoenenfabriek resp. Helsar en Evereste
  • Viarco, unieke potlodenfabriek die nog produceert zoals in de dertiger jaren (hoogtepunt)

Aveiro en Santa Maria

70 km ten zuiden van Porto

  • Papiermuseum Santa Maria da Feira
  • Oude zoutpannen en zoutindustrie
  • Vaart op oud kanalenstelsel met historische schepen
  • Art Deco-huizen

Guimarães(Unesco) en Braga

Tot 60 km ten noordoosten van Porto

  • Wandeling door middeleeuwse binnenstad Guimarães, culturele hoofdstad Europa 2014
  • Restanten oude leerdistrict
  • Elevador Braga, waarschijnlijk enig overgebleven kabelbergtrein/lift voortbewogen door de graviteit van water
  • Bedevaartplaats Dom Jesus do Monte met barokken trappen uit de 18e eeuw

Rivier de Douro

Rivier die van Oost naar West dwars door heel Portugal stroomt van Spanje naar de Atlantische oceaan over ruim 200 km. Een relatief onbekend maar immens project is het bevaarbaar maken van de Douro geweest in de zeventiger jaren van de vorige eeuw.

  • Vaartocht over ca 100 km stroomopwaarts van Porto naar Peso do Regua
  • Het deel van de Douro Wine Valley heeft de status Unesco Werelderfgoed
  • Gekozen tot de Top 5-riviervaarten
  • Passage van een schutsluis met een verval van 35 m, het hoogste in Europa
  • Klein spoorwegmuseum in Regua
  • Terugreis per trein stroomafwaarts langs de Douro

2015  EMSLAND en OOST-GRONINGEN

organisatie: Ton Boele en Frits Versfelt

  • Het “Moormuseum” in Gross Hesepe. Dit is het meest uitgebreide museum op het gebied van de veenontginning, o.a. is hier een gigantische stoomploeg te zien
  • In Duitsland wordt op c.a. 60 km hier vandaan nog steeds turf gewonnen in het   Westermoor. Per smalspoor –de Seelter Foonkieker – wordt deze grote veenontginning verkend.
  • Onderweg wordt een korte stop gemaakt bij het testtraject van de  magneetzweefbaan  Transrapid, inmiddels industrieel erfgoed.
  • De Meyerwerft is de trots van het Emsland. De werf bouwt de grootste cruiseschepen ter wereld, ver landinwaarts aan de “kleine” rivier Ems.  VIP-tour langs expositie en in de  bedrijfshal.
  • Bronsmotorenmuseum. Oude motorenfabriek in Appingedam. Een oude “Brons” van de TU Delft heeft men in bruikleen.
  • Museum Stoomgemaal Winschoten. Zo mogelijk als alternatief bezoek aan een gascompressietransmissiestation.

2014   SAKSEN

organisatie: Ton Boele en Frits Versfelt 

  • Leipzig : Auerbachskeller(Luther en Goethe), Museum für Druckkunst, geïnnoveerde industriewijk Plagwitz, Karl Heinekanaal en Weisse Elster en Hauptbahnhof
  • Dresden : Glaeserne Manufaktur van Volkswagen, Elbebrücke das Blaue Wunder, Schwebebahn Loschwitz, Frauenkirchegroepsfoto Reis 2014
  • Erzgebirge : Bergbaumuseum Oelsnitz (oude kolenmijn), Papiermühle Zwönitz, Zinngrube Ehrenfriedersdorf (oude tinmijn)
  • Lausitz : Bruinkolenwinning met afdaling bijna 100 m diep in de bedrijfzijnde groeve Nochten, Brikettenfabrik Knappenrode, Beklimming Abraumförderbrücke F60 in Lichterfeld
  • Meissen : per historische Raderboot “Stadt Wehlen” (1879) van Dresden naar Meissen, Kon. Porzellanmanufaktur Meissen, Burcht en Meissner Dom
  • Afsluitingsdiner in het Coselpalais met twee violistes

2013   ZEELAND                                                                    

organisatie: Ton Boele en Frits Versfelt      

  • 60 jaar na de watersnoodramp
  • Droogdok Jan Blanken met aquaducten en stoomkraan in bedrijf
  • RTM-museum en treinrit per houten motorloc
  • Oosterscheldekering – van buiten en van binnen
  • Historische scheepswerf Arnemuiden en de Hoogaars
  • Voormalige werf De Schelde en Perrydok
  • Caissons Ouwerkerk met Watersnoodmuseum

2012  CORNWALL  (in samenwerking met Heritage of Industry)

organisatie: Ton Boele en Frits Versfelt (in samenwerking met Heritage of Industry) 

  • Royal Albert Bridge bij Saltash van Brunel
  • Spectaculaire Levant tinmijn met onderwaterschachten 
  • Tinmijnen Gevor en Eastpool met historische pumping and lifting engines
  • Hayle met Harvey’s foundry, makers van de Cruquius
  • Porceleinaarde, Littlejohns groeve en verwerkingsinstallaties
  • King Edward Mine museum & mill
  • Porthcurno Telegraph Museum,aanlanding eerste intercontinentale kabels
  • Kunstenaarsdorp St. Ives
  • Falmouth Docks
  • Bodmin & Wenford Railways
  • Finch Foundry, de laatste met water aangedreven Engelse smederij

2011   BARCELONA             

organisatie: Jan Bernhard Vercauteren en Frits Versfelt        

  • Industriëlen als Güell, Battló en Vidal promoten de textielindustrie
  • In Colonia Güell, Sants, en Colonia Vidal m.b.t. het arbeiderspotentieel
  • Technische musea Catalonië, ankerpunt in Terrassa.
  • Het complex is afgedekt met een dubbel gebogen “sheddakconstructie” en aanwezige stoommachine voor de aandrijving van de machines
  • Sagrada Familia
  • Bezoek aan de koninklijke scheepswerven “Drassanes”
  • Houten duikboot van Narcis Monturol (1819-1885)
  • Anis del Mono en Palau de la Música

2010     BARCELONA
Vervallen door aswolk vulkaanuitbarsting in IJsland

2009  TWENTE EN MÚNSTERLAND 

Jacquardweefmachine textielmuseum Bocholtorganisatie: Jan Bernhard Vercauteren en Frits Versfelt

  • Textielmuseum in Bocholt
  • Stoomhoutzagerij Groenlo
  • Zoutwinning in Boekelo (Nederland) en Rheine (Duitsland)
  • Museum buurtspoorweg in Boekelo
  • Verlaten en deels gerestaureerde textiel- en steenfabrieken
  • Heim Techniekmuseum in Hengelo (Stork)
  • Arbeidersdorp ’t Lansink

2008   IJZERBEDEVAART ENGELAND          

organisatie: Jan Bernhard Vercauteren en Frits Versfelt  

  • De cokes gestookte hoogoven van Darby uit 1702
  • Iron bridge over de Severn en museum
  • Aquaducten, kanalen met trapsluizen en gietijzeren bruggen
  • Thomas Telford, historische route van Londen naar Holyhead,
  • Brons,ijzer en Romeins lood

2007   UTRECHT       

organisatie: Jan Bernhard Vercauteren en Frits Versfelt

       DSC_0031

  • Meindert Stokroos houdt verhaal over gietijzeren grafgestichten op de begraafplaats Gansstraat, Utrecht (foto)
  • Museum en sterrenwacht Sonneborgh in Utrecht
  • Waaiersluis in Vreeswijk van Jan Blanken. De Munt in Utrecht
  • Dijken,boezems molens en gemalen (nieuwe Hollandse waterlinie)

2006   OVER DE SCHREVE NAAR LILLE      

organisatie: Jan Bernhard Vercauteren en Frits Versfelt

  • Gent MIAT Museum voor industrièle Archeologie en Textiel
  • Kortrijk vlascentrum in de Leiestreek
  • Textielproductie de stedendriehoek Roubaix Tourcoing en Lille
  • Station Roubaix
  • De koningin van de citadels in Lille
  • De V-2 lanceerbasis verscholen in het Frans Vlaamse land
  • Universiteitsmuseum in Gent

2005   NOORD-HOLLAND

organisatie: Jan Bernhard Vercauteren en Frits Versfelt

  • De door water bedreigde Friezen leggen het af tegen `Houtlanders`
  • Uitleg door Verkade in het koekjesmuseum in Zaandam
  • Boottocht langs oude en gerestaureerde fabrieksgebouwen aan de Zaan.
  • De Schermer, Purmer en de Wormer, met de inpoldering van de Beemster

2004   BERGISCHE LAND EN ROERGEBIED

organisatie: Jan Bernhard Vercauteren en Frits Versfelt

  • Ontwikkeling steenkool van zuid naar noord, van dagbouw naar diepbouw
  • Van waterkracht via stoomkracht naar elektrische aandrijving
  • Rheinische Industriemuseum fúr Schwerindustrie
  • Siedlung Eisenheim nabij Oberhausen en Elisabethhöhe in Essen
  • Gesenkschmiede Henrichs, geschiedenis van een Solingse fabriek
  • Marx en bezoek Engelshaus in Wuppertal
  • Schwebebahn, als experiment
  • Zeche Zollern II/IV met in Jugendstil gebouwde machinehal van Bruno Möhring (1902)

2003   FRIESLAND

organisatie: Evert Jan Nusselder en Jan Bernhard Vercauteren

  • Gevecht tegen het water, gemalen boezems en sluizen
  • Behoud cultureel erfgoed zoals gebogen Polonceauspanten Leeuwarden, kerken glas in lood, orgels en keramiek
  • Demonstratie historisch orgel Dronrijp
  • Verdedigingswerken Kornwerderzand

2002     MIDDEN-FRANKRIJK                                        

organisatie: George en Trees Nieuwmeijer

  • Hangbruggen over de Rhône van Marc Séquin 1790/1860
  • (voorbeelden voor het gebruik van de kettinglijn door Antoni Gaudí)
  • Napoleon III ontsluit centraal Frankrijk met een spoorwegnet
  • Vichy bezit vele badgebouwen, waterbronnen en een schouwburg
  • Vichy, zetel vanaf 1940 het van collaboratie bewind van Pétain
  • Lyon, een markante machinehal ontworpen door Tony Garnier
  • Fondation Berliet gesticht door de autofabriek van Louis Renault
  • Postduivenauto uit de WOI

2001     ZUID-LIMBURG EN MAASTRICHT                     

organisatie: Jan Bernhard Vercauteren

  • ECI-waterkrachtcentrale in Roermond
  • Bassin verbinding kanaal Luik Maastricht met de Zuid Willemsvaart
  • Petrus Regout aardewerk vs aardewerk Société Céramique
  • Industrion, het techniekmuseum in Kerkrade en arbeiderskolonies

2000     TSJECHIË                                                                                                  

organisatie: Charles Vos

  • Praagse Burcht aan de Moldau met zijn diverse bruggen
  • Boottocht over de Moldau
  • Hus, de godsdfiensthervormer en Havel de man van de fluwelen revolutie
  • Skoda en Pils, zilvermijnen, kolenmijnen en glasfabrieken
  • Tsjechisch `Canada` met zijn smalspoor voor houttransport

1999     ROTTERDAM        

organisatie: George en Trees Nieuwmeijer

  • Havenkranen
  • Het Witte Huis in de oude haven
  • De  vijf werelddelen
  • De Hef en andere bruggen over de Maas
  • Maastunnel
  • Delfshaven met jeneverproeverijen

1998   MIDDEN-ENGELAND                                                        

organisatie: George Nieuwmeijer

  • The Strutts and the Arkwrights, kruisvormige plattegronden textielfabrieken
  • Peak District, Port Sunlight, de arbeiderskolonie van Lever nabij Liverpool
  • Bezoek aan het Minster van York en het spoorwegmuseum
  • Zoutwinning en de Anderton Bootlift (1870) ijzeren “kathedraal” voor de afvoer van het gewonnen zout

1997     AMSTERDAM EN OMGEVING                      

organisatie: George en Trees Nieuwmeijer

  • Westergasfabriek met resten van gashouder en ketelhuis
  • Pompstation Haarlemmerweg van het gemeentelijk waterbedrijf
  • Stoomgemaal 1852 in Halfweg, oudste schepradstoomgemaal ter wereld
  • Stelling van Amsterdam met zijn schootsvelden nabij Haarlem bezocht

1996     ZUID ENGELAND                                                               

organisatie: George en Trees Nieuwmeijer

  • Oud tunnelconcept invasie door Napoleon.
  • Tunnelontwerp uit 1750 prijsvraag Académie d’Amiens
  • Met de Chunnel onder het Nauw van Kalis naar Engeland
  • Royal Paviljon, pier en floating harbour in Bristol,
  • Romeinse baden in Bath, de Royal Crescent and Royal Circus
  • Stonehenge dd. 2300 jaar voor Chr.
  • Stoomschip uit 1836, mede ontworpen door Isambard Brunel

1994     ELZAS LOTHARINGEN                                                     

organisatie: George en Trees Nieuwmeijer

  • Maginotlinie en vestingstad Neuf Brisach
  • Textielstad Mulhouse met een verdwenen arbeiderskolonie
  • Collectie Schlumpf met de befaamde coupé Napoléon in het Bugattimuseum te Mulhouse,
  • Kalimijnen met zijn vervuiling van de Rijn

1992     DRESDEN, LEIPZIG  Kort na “die Wende”

organisatie: George en Trees Nieuwmeijer

  • Bruggen en tandradbaan in Dresden, aardewerkfabriek in Meissen.
  • Een door water aangedreven houtzagerij en glasblazerijen

1990     ZUID-LIMBURG, WALLONIË EN BRUSSEL

organisatie: George Nieuwmeijer

  • Aardewerkfabrieken, kolenmijnen en arbeiderskolonies
  • De “ingestorte” voorgespannen brug bij Strepy-Thieu
  • Bezoek aan ijzergieterijen en walserijen in Charleroi en
  • Koninklijke serres van Laeken in Brussel

1988     IRONBRIDGE                                                                        

organisatie: George Nieuwmeijer

  • Flax Spinning Mill uit 1797 in Shrewbury Shropshire,
  • Ironbridge met fabrieksensemble en oven van Darby en
  • Boogbrug over de Severn
  • Karel Knip schrijft lovend over deze `ìjzerbedevaart` in de NRC